A chamada falsa
de «soporte técnico»

Non. Nin Microsoft, nin Apple, nin Google chaman por teléfono para avisar dun virus, e o teu banco tampouco chama para pedirche que instales un programa de control remoto. Ningunha destas empresas precisa entrar no teu ordenador desde fóra para arranxar nada: se de verdade hai un problema de seguridade, avísase dentro da túa conta ou polas canles que ti xa usas habitualmente, nunca cunha chamada que che pide que abras algo mentres falas. A única función desa chamada é facer que te sentes ao PC con présa, porque unha vez aí o guión xa está montado: un programa de acceso remoto, un código que tes que ler en voz alta, ou directamente os datos da túa tarxeta. Se recibes unha destas chamadas, non fai falta que saibas distinguir se soa crible ou non: a regra é sempre a mesma. Colga, e se queres comprobalo, chama ti ao número que xa tiñas gardado antes desa chamada.

Iso non proba nada, e é xusto o que fai crible a chamada. O identificador de quen chama pódese falsear con ferramentas ao alcance de calquera, así que ver na pantalla o nome ou o número do teu operador, do teu banco ou mesmo dun contacto teu non significa que sexa esa persoa ou empresa quen está ao outro lado. É a mesma técnica que se usa para facer cribles os SMS de phishing con remitente falso. Non serve de nada preguntar «de verdade es de Movistar?» nin pedir que cho confirmen doutra forma por teléfono, porque quen chama con mala intención está preparado para esa pregunta. O único que funciona é non seguir a conversa por esa canle: colga e marca ti o número que xa tiñas antes da chamada, o que aparece nunha factura real ou no dorso da túa tarxeta. Se era unha xestión lexítima, atenderante igual chamando ti; se era fraude, ese segundo contacto simplemente non existe.

Son programas de control remoto lexítimos, que usan técnicos de verdade todos os días para dar soporte a distancia. O problema non é a ferramenta, é quen che pide que a instales e en que momento: se te chamou alguén a quen ti non agardabas e nesa mesma chamada te guía para descargalo, o que está a pedir é acceso completo á túa pantalla e, se aceptas un permiso máis, control do teclado e o rato coma se estivese sentado diante do equipo. Desde aí pode ver contrasinais gardados, sesións de banco abertas, documentos, e guiarte para que ti mesmo autorices pagamentos ou transferencias sen que pareza que che están a roubar nada. A norma é simple: instala este tipo de programas só cando ti chamaches a un soporte de confianza e é esa persoa quen cho pide dentro dunha xestión que iniciaches ti. Se a chamada entrou soa e en cinco minutos xa te está guiando para instalalo, non é soporte, é o ataque.

É a mesma obra con outro disfrace: en vez do medo ao virus, usan o medo a perder diñeiro ou a unha sanción. Ningunha empresa grande xestiona unha multa ou un reembolso por teléfono pedíndoche que instales un programa ou que leas un código de verificación en voz alta; esas xestións, se existen de verdade, fanse dentro da túa conta, por escrito, ou nunha oficina, nunca cunha persoa ao teléfono metendo présa para que actúes «antes de que se peche o prazo». Fíxate no patrón, non nos detalles da escusa concreta: sempre hai unha cantidade de diñeiro polo medio, sempre hai unha urxencia inventada, e sempre o seguinte paso é que instales algo ou que dites un número. Se che ofrecen un reembolso, colga e comproba a túa conta real pola túa conta, sen usar ningunha ligazón nin número que che desen na chamada. Un reembolso lexítimo aparece só, sen que teñas que dar acceso a nada para recibilo.

Primeiro corta a conexión: pecha o programa de control remoto ou apaga o equipo directamente se non sabes como pechalo. Despois, desde outro dispositivo que non estivese exposto —o móbil, por exemplo—, cambia os contrasinais de banca e de correo, porque se viron a pantalla puideron ver máis do que cres. Avisa o banco canto antes, mesmo se aínda non notaches ningún movemento raro: eles poden vixiar a conta ou bloquear operacións mentres se aclara que pasou. Se detectas que xa se moveu diñeiro, convén denuncialo. Unha cousa importante: se no momento de decatarte tes unha transferencia en curso ou o banco te está guiando por teléfono, non apagues o router de golpe pensando que así se corta todo; pode complicar máis ca axudar. Chama primeiro ao banco e segue as súas indicacións. O equipo revísase despois, con calma, e sen apagalo desinstálase a ferramenta de acceso remoto antes de volver usalo con normalidade.

Non, a chamada por si soa non infecta nada: precisan que ti fagas algo activamente, como instalar un programa ou ler en voz alta un código que che chega por SMS. Por iso todo o guión está deseñado para levarte ata o ordenador e manterte aí con présa, porque sen ese paso non conseguen nada. É distinto doutras fraudes onde basta con abrir unha ligazón ou un anexo: aquí precisan a túa colaboración activa, e iso xoga ao teu favor se o sabes. Podes escoitar o discurso completo, deixar que che expliquen o «problema» que detectaron e facer todas as preguntas que queiras sen ningún risco real, sempre que non chegues a instalar nada nin a ditar ningún código. O momento de perigo non é a chamada, é o clic na ligazón de descarga ou a voz lendo os números dunha pantalla. Colga antes de que che pidan calquera das dúas cousas, e non pasará nada.

Ese aviso na pantalla é a fraude, non unha mensaxe real de Windows nin do teu antivirus. Adoita aparecer ao navegar, ocupa toda a pantalla, ás veces reproduce un son de alarma e mostra un número de teléfono para que chames «urxentemente». É a mesma estafa que a chamada entrante, só que empeza ao revés: en vez de chamarte eles, conseguen que lles chames ti, o que ademais fai que te fíes máis porque «foches ti quen buscou axuda». Non chames a ese número de ningún xeito. Tenta pechar o navegador con normalidade; se a xanela non te deixa ou se volve abrir soa, pecha o navegador desde o Administrador de tarefas ou apaga o equipo e acéndeo de novo. Ao volver abrir o navegador, non restaures a sesión anterior se cho ofrece, para que esa lapela non volva cargar. Non fai falta chamar a ninguén nin instalar nada para quitar ese aviso: pechando o navegador desaparece.

Chamas ti, sempre, e a un número que conseguises pola túa conta: o que figura nunha factura en papel ou na túa área de cliente, o da web oficial que escribes ti mesma no navegador en vez de premer nunha ligazón, ou o que está impreso no dorso da túa tarxeta bancaria. Nunca o número dunha chamada entrante, nin o que aparece nun aviso emerxente do navegador, nin un que che chega por SMS ou correo pedindo que chames «para verificar a túa conta». Se buscas o teléfono en internet, ten en conta que tamén existen anuncios e páxinas falsas que se fan pasar polo soporte oficial nos primeiros resultados de busca, así que mellor partir sempre dun documento que xa tiñas ti, non dunha busca nova. Con ese costume —ti inicias sempre o contacto— o guión completo desta estafa deixa de ter ningún punto de entrada posible.