O disco fai ruído:
apágao xa

O clic rítmico, un golpe seco que se repite a intervalos regulares; o chirrío ou rozamento que soa «como un disco raiado»; e o disco que xira uns segundos e se cala sen chegar a arrincar de todo. Eses tres son mecánica interior que falla: cabezais que golpean o tope ou a superficie, ou un motor que non consegue situarse. Non é «o ventilador», nin o pitido da caixa, nin un clic illado do altofalante da placa base ao arrincar o equipo: eses ruídos veñen doutras pezas e non implican tocar o disco. Tampouco entra aquí o zumbido suave e constante que fai un disco mecánico san mentres traballa, que é normal e non cambia co tempo. A diferenza práctica é que o ruído malo adoita ser novo, repetitivo e vai a peor en cuestión de horas ou días. Se dubidas de cal é cal, apaga o equipo e describe o son por teléfono antes de seguir usándoo.

Depende do momento exacto no que esteas. Se o disco xa fai o ruído raro, clic, chirrío ou arranque cortado, a resposta é non: acendelo «un pouco máis» para sacar as fotos é exactamente o arranque adicional que raia o prato un pouco máis, e pode converter un caso recuperable nun que xa non o é. Se o ruído é novo e o disco, no momento en que o notas, aínda monta con normalidade, a marxe que tes é de minutos, non dunha tarde enteira copiando cartafol por cartafol: copia o esencial a outro soporte de inmediato e apágao en canto remates, sen deixalo aceso «por se acaso». En canto apareza o ruído durante esa copia, para aí mesmo e apaga. A regra xeral, se tes calquera dúbida sobre se o disco xa está danado mecanicamente, é non arriscar: apagalo e chamar pesa menos que perder o que queda por raiar o prato unha vez máis.

Non, e é un dos dous trucos que máis casos empeoran. A idea popular é que o frío contrae as pezas metálicas e libera algo que estaba atascado dentro, pero o que consegue de verdade é meter humidade: ao sacar o disco do conxelador e acendelo, a condensación que se formou no seu interior entra en contacto coa electrónica e cos pratos, e iso engade un dano eléctrico ou de superficie a un disco que xa estaba tocado mecanicamente. Non hai ningunha forma «segura» de facelo, nin con bolsas herméticas nin con tempos concretos: o problema é o propio cambio de temperatura e a condensación que xera, non un detalle de como se executa o truco. O outro truco que circula igual de mal é darlle golpes ao disco para «desatascar» os cabezais, que na práctica adoita rematar o que aínda funcionaba parcialmente. Ningún dos dous substitúe apagalo e traelo tal como está.

Peor, non mellor. Estes programas necesitan ter o disco aceso e xirando durante horas para escanealo enteiro en busca de ficheiros recuperables, e ese tempo de funcionamento continuo é xusto o que hai que evitar cando o fallo é mecánico: cada minuto que o disco xira cun cabezal tocando a superficie é superficie nova que se raia. Ademais, moitos destes programas gardan índices temporais ou os propios ficheiros que van atopando no mesmo disco que están a escanear, o que pode sobrescribir datos que aínda non foran tocados. A combinación das dúas cousas, disco aceso moitas horas seguidas máis escritura sobre o propio disco, é das peores que existen para un disco con síntomas mecánicos, e é habitual que converta un caso que empezou sendo recuperable nun que deixa de selo. Estes programas teñen sentido nun disco san cun borrado simple, nunca nun disco que fai ruídos.

Non, e é unha forma sinxela de saber se o problema é mecánico ou doutro tipo. Un SSD non ten pratos que xiran nin cabezais que se moven sobre unha superficie: garda os datos en memoria flash, sen ningunha peza móbil dentro, así que fisicamente non pode producir un clic, un chirrío nin o son dun motor que intenta arrincar. Se oes algún deses ruídos, vén necesariamente dun disco mecánico: o do propio equipo, o dun NAS, ou un disco USB externo de 2,5 polgadas que leva un disco mecánico dentro en vez de memoria flash. Cando un SSD falla, faino doutra forma, sen avisar con son: deixa de detectarse, ponse en modo de só lectura, ou os ficheiros empezan a corromperse sen motivo aparente. Así que se o teu equipo fai ruído e non sabes se o disco interno é mecánico ou SSD, ese ruído xa che está a dar a resposta.

Ás veces o fallo está só na placa electrónica que vai pegada por fóra do disco, e nese caso substituíla por unha compatible pode resolvelo sen tocar nada do interior. O problema é que distinguir desde fóra se o fallo é só electrónico ou se ademais hai algo roto nos cabezais ou no motor non é fiable cos síntomas que se oen: un clic pode vir da placa que falla ao alimentar o motor, ou pode vir dun cabezal que golpea o prato, e soan parecido para quen non o viu por dentro centos de veces. Cambiar a placa ás cegas, sen saber cal é a causa real, pode non arranxar nada ou pode mesmo danar máis o disco se o problema non era ese. E abrir o disco na casa «para mirar» ten un custo á parte: o interior non tolera o po dun cuarto normal, e un prato cunha mota xa non se le ben, algo que non se desfai despois.

Si. Apagar o disco non borra nin modifica nada do que hai gravado nos pratos: os datos seguen exactamente onde estaban, no mesmo estado, mentres o disco estea parado. O que si pode seguir borrando ou danando datos é acender un disco cuxa mecánica xa está tocada, porque cada arranque implica que os pratos empezan a xirar de novo e os cabezais volven intentar situarse sobre eles, e se un cabezal xa está tocando a superficie, cada volta engade un raiado novo sobre sectores que antes podían estar intactos. Por iso o disco parado é, literalmente, o único estado no que o dano non avanza: non mellora nada por si só, pero tampouco empeora mentres siga apagado. Isto vale tanto se o disco leva apagado unha hora como se leva apagado varias semanas: o tempo que pase parado, dentro do razoable, non cambia o diagnóstico nin as probabilidades que tiña no momento en que se apagou.

Depende de se hai que abrir o disco ou non, que é a diferenza entre un fallo lóxico e un físico, e de canto se manipulou o disco antes de traelo: acendelo varias veces despois de empezar a facer ruído, ou terlle pasado algún programa de recuperación mentres xa fallaba, adoita encarecer e complicar o caso máis que case calquera outro factor. Tamén inflúen se hai varios discos implicados, como nun RAID ou nun NAS, e se os datos están cifrados. Ningún destes factores se pode valorar por teléfono nin a partir dunha descrición do ruído, así que non damos prezos pechados sen ver o disco primeiro: o diagnóstico custa de 40 a 60 €, descóntase se aceptas o orzamento, e o prezo dise antes de tocar nada, non despois. Mentres tanto, o único que podes controlar ti é non seguir acendéndoo, porque iso é xusto o que máis move o prognóstico e o custo final do caso.